Fundusz alimentacyjny powstał w celu dostarczania środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, osobom, które nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji.

Fundusz alimentacyjny stanowi system wspierania środkami finansowymi z budżetu państwa osób uprawnionych do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, w przypadku bezskuteczności egzekucji tych zobowiązań.

Aby nabyć prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, dziecko, które ma zasądzone alimenty, nie musi być wychowywane przez rodzica samotnie. Prawo do tego świadczenia przysługuje również w sytuacji, gdy dziecko wychowywane jest przez rodzica, który zawarł kolejny związek małżeński, żyje w nieformalnym związku lub małżonek nie płaci zasądzonych alimentów.

Warunki nabywania prawa oraz zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego określa:

• Ustawa z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 1228 z późn. zm.),
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr. 123, poz. 836).

I. Warunki nabywania prawa oraz zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu

Świadczenia funduszu alimentacyjnego przysługują:

1. Obywatelom polskim,
2. Cudzoziemcom: jeżeli wynika to z wiążących RP umów dwustronnych o zabezpieczeniu społecznym, przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej oraz zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650), a także przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej.

Świadczenia te przysługują wymienionym osobom, jeżeli zamieszkują na terenie RP przez okres, w którym otrzymują świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18. roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej do ukończenia przez nią 25. roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopień niepełnosprawności – bezterminowo.

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują osobie uprawnionej, jeżeli została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w pieczy zastępczej albo zawarła związek małżeński.

Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego złożony bezpośrednio w siedzibie Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Złocieńcu, Pl. 650-lecia 1, pokój 216. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego są przyznawane decyzją administracyjną, w której określa się wysokość świadczenia i okres jego przyznania. Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do właściwej ze względu na miejsce zamieszkania gminy osoby uprawnionej, nie wcześniej jednak niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu, czyli od 1 października do 30 września następnego roku.

Do wniosku należy dołączyć między innymi:

1. Zaświadczenia wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego lub oświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), każdego członka rodziny, zawierające informacje o wysokości: dochodu, składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu oraz należnego podatku;
2. Zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów;
3. Dokument stwierdzający wiek osoby uprawnionej,
4. Zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne albo oświadczenie stwierdzające bezskuteczność egzekucji,
5. Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności,
6. Odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, odpis postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa o alimenty, odpis protokołu zawierającego treść ugody sądowej lub ugody zawartej przed mediatorem,
7. Jeśli osoba uprawniona ma skończone 18 lat – zaświadczenie albo oświadczenie o uczęszczaniu osoby uprawnionej do szkoły lub szkoły wyższej,
8. Zaświadczenie lub oświadczenie o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne.
9. Zaświadczenie określające wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu utraconego – w przypadku utraty dochodu,
10. Zaświadczenie potwierdzające wysokość dochodu uzyskanego – w przypadku uzyskanego dochodu,

Wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyjmowane są od 1 sierpnia. Jeżeli osoba ubiegająca się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego na nowy okres świadczeniowy złoży wniosek wraz z dokumentami do 31 sierpnia, wówczas ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata świadczeń przysługujących za październik następuje do 31 października. Jeżeli natomiast wniosek wpłynie w okresie od 1 września do 31 października – ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata świadczeń przysługujących za październik następuje do 30 listopada.

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód netto rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie w roku poprzedzającym okres świadczeniowy nie przekracza miesięcznie kwoty 725 zł.

Do rodziny osoby uprawnionej zalicza się:

1. Rodziców osoby uprawnionej,
2. Małżonka rodzica osoby uprawnionej,
3. Osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko,
4. Pozostające na ich utrzymaniu dzieci do 25. roku życia, oraz dziecko, które ukończyło 25. rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnoprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna,
5. Osobę uprawnioną.

Do rodziny osoby uprawnionej nie zalicza się:

1. Dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego,
2. Dziecka pozostającego w związku małżeńskim,
3. Rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na rzecz osoby uprawnionej.

Świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednak nie więcej niż 500 zł. Wypłata świadczenia następuje w gotówce w okresach miesięcznych. Zmiany w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na skutek zmiany wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów.

Osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu, są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenia o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do tych świadczeń, m.in. dotyczących:

• Liczby członków rodziny,
• Uzyskania lub utraty dochodu.

II. Działania podejmowane wobec dłużników

Po przyznaniu osobie uprawnionej prawa do świadczeń lub w przypadku, gdy osoba uprawniona złoży do swojego organu właściwego wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego, organ właściwy wierzyciela zwraca się do organu właściwego dłużnika z wnioskiem o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego. Organ właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej do alimentów, odbiera od niego oświadczenie majątkowe oraz informuje dłużnika o przekazaniu do biura informacji gospodarczej informacji gospodarczej o zobowiązaniu lub zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego wynikających z wypłaconych osobie uprawnionej zaliczek alimentacyjnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy.

Organ właściwy dłużnika przekazuje komornikowi sądowemu informacje mające wpływ na skuteczność prowadzonej egzekucji, w szczególności zawarte w wywiadzie alimentacyjnym oraz oświadczeniu majątkowym dłużnika alimentacyjnego.

W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swych zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, organ właściwy dłużnika:

1. Zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy w przypadku braku możliwości zarejestrowania się jako bezrobotny,
2. Informuje właściwy powiatowy urząd pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego.

W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: złożenia oświadczenia majątkowego, zarejestrowania się jako bezrobotny albo poszukujący pracy oraz bez uzasadnionej przyczyny odmówił przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań.

Decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.).

Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami.

Druki, wnioski i oświadczenia:

• Wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego,
• Oświadczenie o wysokości składek na ubezpieczenia zdrowotne w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy,
• Informacja dotycząca przetwarzania danych osobowych,
• Zaświadczenie/oświadczenie o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych,
• Oświadczenie o dochodzie członków rodziny rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy,
• Oświadczenie o dochodzie członków rodziny niepodlegającym opodatkowaniu uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy
• Zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art.27,30b,30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy
• Oświadczenie członka rodziny o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art.27,30b,30c 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy
• Oświadczenie członka rodziny o wielkości gospodarstwa rolnego wyrażonej w hektarach przeliczeniowych ogólnej powierzchni w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy